شناسایی آنفلوانزای فوق‌حاد پرندگان در گاوهای شیری به‌عنوان بیماری نوپدید، طبق اعلام رسمی WOAH

متخصص بیماری‌های داخلی دام‌های بزرگ ‌سازمان جهانی بهداشت دام (WOAH)در گزارشی که در ۳۰ مهر ۱۴۰۴ (۲۲ اکتبر ۲۰۲۵) در وب‌سایت رسمی خود منتشر کرده است، از شناسایی عفونت آنفلوانزای فوق‌حاد پرندگان در گاوهای شیری با ویروسH5N1  آنفلوانزای مرغی با قدرت بیماریزایی بالا ((HPAI  به‌عنوان یک بیماری نوپدید خبر داده است؛ رخداد علمی و کم‌سابقه‌ای که اهمیت پایش فعال و آمادگی نظام‌های دامپزشکی را برجسته می‌سازد.

بر اساس این گزارش، در ۷ اسفند ۱۴۰۳ (۲۵ فوریه ۲۰۲۵) کمیسیون علمی بیماری‌های دامی سازمان جهانی بهداشت دام عفونت گاوها با ویروس‌های آنفلوانزای A با حدت بالا را منطبق با تعریف "بیماری نوپدید" دانسته و متعاقب آن، گزارش‌دهی موارد ابتلا در گاوها از طریق سامانه جهانی اطلاعات سلامت حیوانات (WAHIS) برای کشورهای عضو الزامی شده است.

مطابق یافته‌های منتشرشده، دام‌های مبتلا اغلب بدون علامت یا با نشانه‌های خفیف و غیراختصاصی مانند کاهش تولید شیر، تغییر قوام شیر، بی‌حالی، بی‌اشتهایی و تب شناسایی می‌شوند. بررسی‌ها همچنین شیر خام گاوهای آلوده را به‌عنوان یکی از مواد پرخطر بالقوه معرفی کرده و شواهدی از انتقال افقی ویروس بین گاوها، و به سایر حیوانات گزارش شده است؛ موضوعی که لزوم رعایت دقیق اصول امنیت زیستی، بویژه در واحدهای شیردوشی را دوچندان می‌کند.

WOAH تأکید کرده است که تاکنون شواهدی مبنی بر سازگاری اختصاصی ویروس با انسان یا سایر پستانداران مشاهده نشده و خطر برای عموم جامعه پایین ارزیابی می‌شود؛ با این حال، این سازمان با رویکرد سلامت واحد بر تقویت پایش، گزارش‌دهی شفاف، همکاری بین‌بخشی و اجرای اقدامات پیشگیرانه تأکید دارد تا از گسترش احتمالی بیماری و پیامدهای آن برای سلامت دام، انسان و امنیت غذایی پیشگیری شود.

منبع: High Pathogenicity Avian Influenza (HPAI) in Cattle Published on 22 October 2025

تهیه: دکتر حسن بازیار، اداره کل دامپزشکی استان بوشهر

ویرایش و تنظیم: پرتال آموزش و ترویج سازمان دامپزشکی کشور